
EAN-UCC (Barkod) sistemini kullanmak isteyen
üretici, ithalatçı, ihracatçı ve dağıtıcı firmalar MMNM ye başvurarak üye olmak
zorundadırlar. MMNM üye olan firmalara bir EAN-UCC (Barkod) firma numarası
verir. Bu numara sadece o firmaya aittir ve onun tarafından kullanılır.
Osmanlı Patent'e vereceğiniz vekaletname ile size ait
barkod numaranızı 3 iş günü içinde adresinize teslim edilir.
Türkiye'de uygulanan barkod standartı EAN13 tür
ve özellikleri aşağıdaki şekildedir.
| Ülke Kodu |
Firma Kodu |
Ürün Kodu |
Kontrol
Hanesi |
| 3 hane |
4 hane
(değişebilir) |
5 hane
(değişebilir) |
1 hane |
| Örnek |
|
|
|
| 869
|
7488 |
00001 |
2 |
Örnekte de görüldüğü gibi ilk üç hane ülke
kodudur. Türkiye'nin ülke kodu 869 dur.
Ülke kodundan sonra gelen 4 hanelik bölüm firma kodu olarak ayrılmıştır. Firma
kodu 4 hane olmak zorunda değildir. Ürün çeşidine göre hane sayısı değişebilir.
MMNM tarafından üretici veya satıcı firmalara verilen numaradır. Bu numarayı
başka hiç bir firma kullanamaz.
Daha sonra gelen 5 hane üretici firma tarafından ürüne verilen numaradır. Ürün
kodu hane sayısı da ürün çeşidine göre artabilir veya azalabilir. Üretici firma
bu beş haneyi istediği gibi kullanabilir. Sadece ilaç sektöründe ilk iki numara
sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiş olup ilacın ambalaj şeklini belirtir
(hap, şurup, toz gibi).
5 hanelik ürün kodu, üretici firma tarafından özgürce kullanılabilmesine rağmen
kodlar bir kural çerçevesinde verilmelidir.
Son rakam kontrol hanesidir. İlk 12 rakamın doğru okunup okunmadığını kontrol
eder. Diğer 12 rakamdan hesaplanır.
Barkod Nedir?
Barkod; değişik kalınlıktaki dik çizgi ve
boşluklardan oluşan ve verinin otomatik olarak ve hatasız bir biçimde başka bir
ortama aktarılması için kullanılan bir yöntemdir. Barkod, değişik kalınlıktaki
çizgilerden ve bu çizgiler arasındaki boşluklardan oluşur.
Barkod ile stok kodu, seri numarası, personel kodu gibi bilgilerin gösterilmesi
sağlanabilir. Bu bilgilerin bilgisayara klavye aracılığı ile girilmesi zaman
alıcı ve yorucu olmaktadır. Ayrıca bu yöntem pek sağlıklı olmamaktadır. Çünkü
veriler girilirken hata yapılma olasılığı fazladır. Bu hata oranını ve harcanan
zamanı azaltmak için barkodlar ve barkod okuyucular kullanılır.
Barkod, ürünün kodu veya ürün ile ilgili açıklamalar içermemelidir. Barkod
sadece o ürüne ait bir referans numarası içermelidir. Bu referans numarası
bilgisayara tanıtılır ve ürüne ait detaylı bilgiler bilgisayarda tutulur. Daha
sonra bu referans numarası kullanılarak o ürüne ait bilgiye erişilir.
Örneğin; bir markette ürünün üzerinde bulunan barkod çizgileri ürünün fiyatı ve
ürünün detayı hakkında bilgi içermez. O bir referans numarasıdır. Ürün, marketin
bilgisayarına bu referans numarası ile tanıtılmıştır. Ürünle ilgili fiyat ve
diğer bilgiler marketin bilgisayarına girilmiştir. Ürüne ait bilgi istendiğinde
referans numarası bilgisayara gönderilir. Bilgisayarda ürün hakkındaki detaylı
bilgiyi gönderir. Bu yöntemde ürünün fiyatı değiştiğinde sadece bilgisayardaki
fiyatı değiştirmek yeterli olacaktır.
Barkod, barkod alfabesi (barcode symbology) denilen ve barkodun içerdiği çizgi
ve boşlukların neye göre basılacağını belirleyen kurallara göre basılmaktadır.
Barkodlar 0-9 arası rakamları, alfabedeki karakterleri ve bazı özel karakterleri
(*, -, / vb.) içerebilirler. Bir çok barkod alfabesi vardır. Bu alfabelerden
bazıları sadece rakamları içerirken bazılarıda hem rakamları hem de özel
karakterleri içerirler. Buna göre değişik barkod standartları ortaya
çıkmaktadır. Bugün dünyada kullanılan bir çok barkod çeşidi bulunmaktadır.
Barkod tipleri için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.
BARKOD İLE
NELER YAPABİLİRSİNİZ?
Barkod verinin hızlı ve doğru girilmesini
sağlayan bir yöntem olduğundan dolayı barkod işlemlerinin yoğun olduğu ve
bilgiye hızlı ve doğru bir şekilde ulaşılmasının ihtiyaç olduğu yerlerde
kullanılabilir. Bu yöntemin kullanıldığı sistemler veri toplama sistemleri
olarak adlandırılırlar. Barkod kullanılarak bir ürüne ait tüm hareketler
izlenebilir. Bu sistemlerde barkod okuyucular, barkod yazıcılar ve taşınabilir
data terminaller gibi bir çok iletişim aracı kullanılmaktadır.
Veri toplama sistemleri bir çok yerde kullanılabilir. Mağazalarda, endüstriyel
ortamlarda, pazarlama ve satışlarda, işyerlerinde vb. gibi bir çok alanda ve
yerde kullanılabilir. Örneğin barkodlu bir sistem kullanarak depo sayımlarınızı
çok kolay ve rahat bir şekilde yapabilirsiniz.
BARKODUN YARARLARI
DOĞRULUK
En doğru bilgiyi almanızı sağlar, kullanıcı
hatalarını ortadan kaldırır. Benzer ürünler veya benzer kodlara sahip ürünler
arasındaki karışıklığı önler.
HIZ
Hızlı veri girişinin iki önemli faydası vardır.
- İstenen bilgi manuel şekilde toplanacak bilginin çok çok üstünde bir hızla ve
doğru bir şekilde toplanır.
- Bu toplanan doğru bilgiler bilgisayar
ortamında olduğu için yine çok hızlı bir şekilde bu bilgileri işleyebilecek,
değerlendirebilecek kişilere veya ortama ulaşır.
Örneğin; bu bilgilerin doğru bir şekilde, bir kağıtta yazılı bilgiler olduğunu
varsayın. O kağıdın içinden A marka deterjandan ne kadar satıldığını nasıl
bulabilirsiniz? Evet, sayabilirsiniz. Son anda size A marka deterjan değil de
tüm deterjan satışları sorulursa ne yaparsınız?
MALİYET
Doğruluğun artması ve veri giriş hızının
yükselmesi ile işçilik maliyeti düşecek sistem daha ekonomik olacaktır.
KULLANIŞLILIK
Barkod ürünleri yani okuyucular, yazıcılar vs.
tüm OT/VT ürünlerinin kullanımı, bilgisayara bağlaması ve işletmesi çok
kolaydır. Bu sistem ile güvenilir, detaylı, hızlı datalar toplanır. Bu toplanan
bilgiler ile sistem daha etkili yönetilebilir.
Örneğin
- Hangi ürün ne kadar satılıyor?
- Şu anda stokta eksikler neler?
- Geçmiş satışlara bakarak hangi üründen ne kadar sipariş vermeli?
gibi sorulara kolayca cevap bulabilirsiniz.