1- Buluş Nedir?
2- Patent Nedir?
3- Neden Patent Verilir?
4- Hangi Buluşlara Patent Verilir?
5- Hangi Buluşlara Patent Verilemez?
6- Türkiye’de Kaç Çeşit Patent Sistemi Vardır?
7- Türkiye’nin üye olduğu uluslararası ve bölgesel anlaşmalardan hangileri patent ile ilgilidir ?
8- Patentlerdeki Bilgileri Kim Kullanabilir?
9- Faydalı Model Nedir?
10- Faydalı Model Tescili için Gerekli Kriterler Nelerdir?
11- Patent Ve Faydalı Model Arasındaki Fark Nedir?
12- Başvurumun Patent Veya Faydalı Model Olduğuna Kim Karar Verir?
13- Patent Tescilinde Yetkili Kurum Neresidir?
14- Markama Patent Yaptırabilir miyim?
15- Patent veya Faydalı Model Koruma Süreleri Ne Kadardır?
16- Patent Hakkının Sona Ermesinin Sebepleri Nelerdir?
17- Patent ile Faydalı Model Belgelerinin Koruma Süreleri Uzatılabilir mi?
18- Patent veya Faydalı model belgesi ile sağlanan haklar nasıl değerlendirilir?
19- Patent Başvurusu Yapmadan Önce Neler Yapılmalıdır?
20- Buluş Sahibinin Patent/Faydalı Model Belgesini Aldıktan Sonra Yapacağı İşlemler Nelerdir?
21- Patent Tescil işlemleri için yıllık Harç Sistemi Nasıldır?
22- Patenti Kullanma Zorunluluğu var mıdır?
23- Patenti Aldıktan sonra Buluş Sahibi Ne Yapmalıdır?
24- Patentli ürünü geliştirip yeni bir Patent mi farklı bir Patent mi alınmalıdır?
25- Patentli ürüne yurt dışında da patent alınabilir mi ve Rüçhan hakkı nedir?
26- Rüçhan Hakkı Nedir ve Buluş Sahibine Hangi Yararları Sağlar ?
27- Patent Verilen Bir Konudaki Ürünlerin Tümünün Üretme ve Pazarlama Hakkının Patent Sahibinin Tekeline Verildiği Düşüncesi Doğru mudur?
28- Bir Ülkede Alınan Patentin Tüm Dünyada Geçerlimidir?
29- Patent Haklarına İlişkin İhlaller ve Tecavüzler Konusunda Hangi Suçlar Tanımlanmakta ve Suçlara ne tür Cezalar Öngörülmektedir?
30- Patent/Faydalı Model Başvurusu Yurtdışında Nasıl Yapılır?
31- Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) Aracılığıyla Nasıl Başvuru yapılır?
32- Yıllık Ücretlerin Ödenme Süreleri Ne kadar ve Sonuçları Nelerdir?
33- Unvan ya da Adres Değişikliği İşlemi İçin Nasıl Başvuruda Bulunmalıyım?
34- Patent hakkının sona ermesinin sebepleri nelerdir?
35- Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye'ye Sağlayacağı Yararlar Nelerdir?
1- Buluş Nedir?
Sözlük anlamı ilk defa yeni bir şey icat etme olsa da asıl anlamı tarım ve
sanayide kullanılmak üzere getirilen teknik problemin çözüme buluş denir.
ÜST
2- Patent Nedir?
Tarımda ve sanayide kullanılmak üzere icat edilen buluşlara verilen koruma
belgesine patent denir.
ÜST
3- Neden Patent Verilir?
Patent sistemi, buluş sahiplerine belli bir süre koruma hakkı vermesinin yanı
sıra, patentte yer alan tüm bilgileri kamuoyuna açarak, aynı konuda çalışan
başkalarının aynı buluşu yeniden üretmek için emek, zaman, maliyet vs
harcamasının engellenmesi için vardır. Bu özelliğe patentin bilgi işlevi
diyoruz.
ÜST
4- Hangi Buluşlara Patent Verilir?
Bir buluşa patent verilebilmesi için 3 şartın geçerli olması gerekiyor.
- Yenilik: Tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan buluş yenidir.
- Tekniğin bilinen durumunun aşılması;
- Sanayide ve tarımda uygulanabilir olması;
ÜST
5- Hangi Buluşlara Patent Verilemez?
Buluş niteliğinde olmadığı için patent verilemeyecek konular:
- Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
- Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
- Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar,
bilgisayar yazılımları;
- Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik
yönü bulunmayan usuller.
- İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,
hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri.
ÜST
6- Türkiye’de Kaç Çeşit Patent Sistemi Vardır?
Türkiye’de biri incelemesiz; diğeri incelemeli olmak üzere iki çeşit patent
sistemi vardır. İncelemesiz sistemde, ülkemizde mali kaynakları kısıtlı olan
buluş sahiplerine ucuz, süratli, ancak süresi nispeten kısıtlı, 7 yıllık bir
koruma sağlanmaktadır. İncelemeli sistemde işlemler daha uzun sürmekte, ancak
incelemeli patent, başvurunun patentlenebilirlik kriterlerine sahip olup
olmadığını gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verildiği için daha güvenli
ve daha uzun bir koruma elde edilmektedir. İncelemesiz patent, gerekli şartlar
yerine getirilmek ve incelenmek şartıyla incelemeli patente
dönüştürülebilmektedir.
ÜST
7- Türkiye’nin üye olduğu uluslararası ve bölgesel anlaşmalardan hangileri
patent ile ilgilidir ?
- Paris Antlaşması
- Dünya Fikri Haklar Örgütünü Kuran Antlaşma
- Patent İşbirliği Antlaşması
- Uluslararası Patent Sınıflandırması İçin Strasbourg Antlaşması
- Mikroorganizmaların Uluslararası Tevdii İle İlgili Budapeşte Antlaşması
- Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Antlaşma ( Trıps Metni)
- Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi Kararı
- Avrupa Patent Sözleşmesi
ÜST
8- Patentlerdeki Bilgileri Kim Kullanabilir?
Patentlerde teknik bilgiler yer alır.
Bunun yanı sıra patent başvurusu yapan firma veya buluşçuya ait bilgiler,
patentin geçerli olup olmadığı gibi bilgiler de veritabanlarından ulaşılabilir
bilgilerdir.
Patentlerde yer alan bilgiler firmanın sadece teknik personeline, mühendisine
hitap eden teknik bilgiler değildir. Hukukçular da işletme yöneticileri de bu
bilgileri stratejik karar verme aracı olarak kullanabilirler.
ÜST
9- Faydalı Model Nedir?
Faydalı Model: Kimyasal maddeler ve usuller hariç patente konu olabilecek teknik
gelişmeye sahip bütün ürünler için verilebilir. Yurt içinde özellikle
KOBİ'lerimiz ve geliştirmiş oldukları yeni ürünler için daha az maliyetle koruma
elde etmek isteyen buluş sahipleri için tavsiye edilebilecek bir sistemdir.
Aynı sırada Türkiye'de ve dünyada yeni olan, sanayiye uygulanabilen buluşların
sahiplerine 10 yıl süre ile bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının
tanınmasıdır.
ÜST
10- Faydalı Model Tescili için Gerekli Kriterler Nelerdir?
- Yenilik
- Sanayi'ye uygulanabilirlik.
ÜST
11- Patent Ve Faydalı Model Arasındaki Fark Nedir?
Patent: Tarımda ve sanayide kullanılmak üzere icat edilen buluşlara verilen
koruma belgesine patent denirken maddeler ve usuller hariç patente konu
olabilecek teknik gelişme niteliğine sahip bütün ürünlere verilen koruma
belgesidir.
- Faydalı Modelde, tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri aranmaz,
- Koruma süreleri farklıdır,
- Faydalı Model belgesine, Ek Faydalı Model belgesi verilmez,
- Araştırma ve inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle patent verilmesine
oranla faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından
daha elverişlidir.
ÜST
12- Başvurumun Patent Veya Faydalı Model Olduğuna Kim Karar Verir?
Buluşu için Patent ya da faydalı model başvuru sistemlerinden hangisinin
seçileceğine başvuru sahibi kendisi karar verir. Faydalı model başvurusu için
dikkat edilecek en önemli husus, yeni olmayan ürünler için başvuru yapılmaması
gerektiğidir. Yeni olmayan ürünler için başvuru yapılıp faydalı model belgesi
alınsa dahi, ürünün yeni olmadığının üçüncü kişilerce ispatlanabilmesi
durumunda, mahkeme yolu ile belgenin iptali söz konusudur.
ÜST
13- Patent Tescilinde Yetkili Kurum Neresidir?
Ankara’da bulunan Türk Patent Enstitüsü (TPE) Başkanlığı, Kanunlarla Patent
tescilinde yetkili kılınmıştır. Türk Patent Enstitüsünde işlem yapma yetkisi de
sadece müracaatçılara ve Enstitü Siciline kayıtlı, resmi patent vekillerine de
tanınmıştır.
ÜST
14- Markama Patent Yaptırabilir miyim?
Markanıza patent alamazsınız. Marka, bir işletmenin mal ve hizmetlerini bir
başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt edici nitelik iken patent ise
tarımda veya sanayide kullanılmak üzere icat edilen buluşlara verilen koruma
belgesidir. Markanız yeni bir buluş olmadığı için markanızı ancak marka tescili
ile koruma altına alabilirsiniz.
ÜST
15- Patent veya Faydalı Model Koruma Süreleri Ne Kadardır?
- İncelemeli patent 20 yıl,
- İncelemesiz patent 7 yıl,
- Faydalı model belgesi 10 yıl,
süreyle korunur.
ÜST
16- Patent Hakkının Sona Ermesinin Sebepleri Nelerdir?
Patent hakkı;
- Koruma süresinin dolması;
- Patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi;
- Yıllık ücretlerin ve ek ücretlerin öngörülen sürelerde ödenmemesi;
sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
ÜST
17- Patent ile Faydalı Model Belgelerinin Koruma Süreleri Uzatılabilir mi?
Hayır uzatılamaz. Patent ve Faydalı Model belgelerinin koruma süreleri
uzatılamaz. Ancak
İncelemesiz verilen patent için başvuru tarihinden itibaren 7 yıl içinde
inceleme talebinin yapılması halinde, incelemeli sisteme geçiş yapılabilir ve
inceleme sonucu olumlu olursa, koruma süresi 20 yıla uzatılır.
ÜST
18- Patent veya Faydalı model belgesi ile sağlanan haklar nasıl değerlendirilir?
Buluşların patentle korunması her ülkede geçerli olan ulusal yasalar
çerçevesinde sağlanmaktadır. Yani, bir ülkede alınan patent sadece o ülkede
geçerlidir. Bir buluşun farklı ülkelerde de korunması için, korunma istenen her
ülkede patent başvurusunun yapılması zorunludur.
Tek bir başvuru ile birden fazla ülkede başvuru yapılması olanağını sağlayan
Patent İşbirliği Anlaşması, Avrupa Patent Sözleşmesi gibi uluslararası
anlaşmalar bulunmaktadır. Türkiye'de söz konusu anlaşmalara taraf olduğundan, bu
anlaşmalar vasıtasıyla birden fazla ülkeye aynı anda başvuru yapabilmek
mümkündür.
Patent/Faydalı model belgesi hakkı bir bedel karşılığında devredilebilir, lisans
sözleşmesi yoluyla kiralanabilir. Ayrıca, bu hak veraset yoluyla varislere
intikal ettirilebilir veya rehin edilebilir
ÜST
19- Patent Başvurusu Yapmadan Önce Neler Yapılmalıdır?
Patent başvurusu yapılmadan önce başvuru sahibinin buluş konusu teknik ile
ilgili Türk Patent Enstitüsüne başvurarak patent araştırması yapması önerilir.
Tekniğin bilinen durumunun araştırılması, buluş sahibine kendi buluşunu mevcut
patentlerle karşılaştırma, benzerlikleri ve farklılıkları görme olanağını
sağlar. Başvuru sahibi buluşunun yeni olup olmadığı konusunda genel bir fikre
sahip olur. Böylece mevcut teknoloji bilinerek yapılan bir patent başvurusunun
reddedilme olasılığı azaltılmış olur.
ÜST
20- Buluş Sahibinin Patent/Faydalı Model Belgesini Aldıktan Sonra Yapacağı
İşlemler Nelerdir?
Patent/faydalı model belgesi sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle veya
faydalı model belgesi ile korunan buluşunu, patent/faydalı model belgesinin
verildiğine ilişkin ilanın Resmi Patent Bülteninde yayımlandığı tarihten
itibaren üç yıl içinde kullanmak ve Türk Patent Enstitüsü'ne kullandığını
ispatlamak zorundadır.
Ayrıca, patent/faydalı model belgesi hakkının devam edebilmesi için
patent/faydalı model belgesinin koruma süresi boyunca her yıl ücret tarifesinde
belirtilen yıllık ücretleri, Türk Patent Enstitüsü'nün bildirimine gerek
olmaksızın, vade tarihinde veya vadeyi takip eden altı aylık ek süre içerisinde
peşin olarak ödemek gereklidir.
ÜST
21- Patent Tescil işlemleri için yıllık Harç Sistemi Nasıldır?
Tescil işlemleri devam etmekte olan ve tescilli Patent veya Faydalı Modellerin
korumalarının devam etmesi için, koruma süreleri boyunca her yıl vadesinde Türk
Patent Enstitüsü'ne ödenmesi gerekir. Vade tarihi, başvuru tarihine tekabül eden
ay ve gündür. Yıllık ücretler vade tarihinde ödenmemesi halinde, gecikme
cezasıyla birlikte, vadeyi takip eden altı ay içinde gecikmeli olarak
ödenebilir. Bu tarihte de ödenmezse patent hakkı sona erer.
ÜST
22- Patenti Kullanma Zorunluluğu Var mıdır?
Patent Sahibi veya yetki verdiği kişi, patentle korunan buluşu kullanmak
zorundadır. Kullanma zorunluluğu patentin verildiğine ilişkin ilanın bültende
yayınlandığı tarihten itibaren 3 yıl içinde gerçekleşir.
Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, Enstitü nezdinde buluşu kullanmakta
olduğunu resmi bir belge ile kanıtlar. Resmi nitelikli patent kullanım belgesi,
Yönetmenlikte belirlenen merci tarafından ve yönetmelikte belirlenen genel
kıstaslara ve kurallara göre düzenlenir.
Kullanım belgesi, buluşun kullanıldığı sınaî işletmedeki üretimin incelenmesi
sonucunda verilir. Belge, patent konusu buluşun satışa sunulduğunu veya
uygulandığını tayin eder. Belge, ilgili merci tarafından buna ilişkin başvurunun
yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde düzenlenir. Belgede, patentle korunan
buluşun fiilen kullanılmakta olduğu konusundaki bilgiler bulunur.
Kullanım belgesi Patent Sicili'ne kayıt edilir.
ÜST
23- Patenti Aldıktan sonra Buluş Sahibi Ne Yapmalıdır?
Buluş sahibi patentini aldıktan sonra (TPE’de yayınlandıktan sonra) 3 yıl
içerisinde TPE’ye buluşunu kullandığını resmi olarak kanıtlamalıdır. Patentin
koruma süresi boyunca yıllık harcını ödemesi gereklidir.
ÜST
24- Patentli ürünü geliştirip yeni bir Patent mi farklı bir Patent mi
alınmalıdır?
Patentin geliştirilmesi dâhilinde oluşturulacak yeni ürün de patent niteliği
taşıyorsa farklı bir patent alınabilir. Buluş sahibi ya da patentli ürünü
geliştiren kişi yeni ürünü için patent alma hakkına sahiptir.
ÜST
25- Patentli ürüne yurt dışında da patent alınabilir mi ve Rüçhan hakkı nedir?
Bir buluşun birden fazla ülkede korunması istenirse, ilk patent başvurusunun
herhangi bir ülkede yapılması tarihinden itibaren 12 aylık bir süre içinde aynı
buluş için başka bir ülkede başvuru yapma konusunda bir haktan yararlanılabilir,
buna rüçhan hakkı denir. Rüçhan hakkı öncelik hakkı anlamına gelir. İlk defa
başvuru yapacaklar için rüçhan hakkı söz konusu değildir. Daha önce yapılmış
başvurular için rüçhan(öncelik) hakkı söz konusudur. Bir başvuru sahibinin
herhangi bir ülkede yaptığı başvurunun tarihi ile bu başvurusuna dayanarak daha
sonra yaptığı başvurunun tarihi arasında üçüncü kişilerce buluş konusuna benzer
bir konu için patent başvurusu yapılırsa, o başvuru karşıt doküman olarak
gösterilemez.
Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile birlikte veya
başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde talep eder. Bununla ilgili rüçhan
hakkı belgesini, patent başvurusu tarihinden itibaren üç ay içerisinde vermediği
takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır.
Yabancı ülkelerde patent verilmesi için yapılan bir başvurunun farklı ülkelerde
yapılmış olmasına bakılmaksızın birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunulabilir.
ÜST
26- Rüçhan Hakkı Nedir ve Buluş Sahibine Hangi Yararları Sağlar ?
Eğer buluşun birden fazla ülkede korunması istenirse, ilk patent başvurusunun
herhangi bir ülkede yapılması tarihinden itibaren 12 aylık bir süre içinde aynı
buluş için başka bir ülkede başvuru yapma konusunda bir haktan yararlanılabilir,
buna rüçhan hakkı denir.
Bir başvuru sahibinin herhangi bir ülkede yaptığı başvurunun tarihi ile bu
başvurusuna dayanarak daha sonra yaptığı başvurunun tarihi arasında üçüncü
kişilerce buluş konusuna benzer bir konu için patent başvurusu yapılırsa, o
başvuru karşıt doküman olarak gösterilemez.
Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru ile birlikte veya
başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde talep eder. Bununla ilgili rüçhan
hakkı belgesini, patent başvurusu tarihinden itibaren üç ay içerisinde vermediği
takdirde rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır.
Yabancı ülkelerde patent verilmesi için yapılan bir başvurunun farklı ülkelerde
yapılmış olmasına bakılmaksızın birden çok rüçhan hakkı talebinde bulunulabilir.
Ülkemizdeki patent başvurularının çok az oluşunun ana nedenleri şunlardır;
Türkiye'de, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine yeterince önem
verilmemektedir.
Türkiye'deki sanayiciler ve araştırma geliştirme faaliyetlerinde bulunan kişiler
patent haklarının neler olduğunu yeterince bilmemekte, bu nedenle yeni buluşlar
yapılsa bile patent başvurusu yapılmamaktadır.
Patent sisteminin önemli öğelerinden biri olan ihtisas mahkemelerinin henüz
kurulamamış olması, patent haklarının güçlü bir şekilde korunmasını olumsuz
etkilemektedir. Patent hakkına tecavüzlerin mahkeme yoluyla engellenememesi,
buluş sahiplerinin patent koruması talep etmek için yeni başvurular yapma
isteklerini azaltmaktadır.
ÜST
27- Patent Verilen Bir Konudaki Ürünlerin Tümünün Üretme ve Pazarlama Hakkının
Patent Sahibinin Tekeline Verildiği Düşüncesi Doğru mudur?
Patent koruması genel nitelikli değildir. Yani sanayinin herhangi bir alanının
herhangi bir konusundaki bir buluşun patentle korunuyor olması, sanayinin o
konudaki tüm ürünlerinin üretim ve pazarlama hakkının patent sahibine verildiği
anlamına gelmez. Patent başvurusu veya patentten doğan korumanın kapsamı, buluş
konusunu açıklayan tarifnamenin bir parçası olan istem veya istemler ile
belirlenir. İstem veya istemler, bir yandan patent başvurusu veya patent
sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve diğer yandan da üçüncü kişilere
korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde
birlikte yorumlanır. Bu korumanın sınırlarını buluş konusu ile aynı olan bütün
ürünleri kapsar şekilde düşünmemek gerekir. Bir başka araştırmacının bir başka
çözüm yolu ile aynı sonuca ulaşması mümkündür. Dolayısıyla birbirinden farklı
teknik çözüm yolları ile elde edilen sonuçların her biri ayrı ayrı patent
verilerek korunabilir.
Buluş yeni bir ürün ile ilgili olabileceği gibi bir ürünün üretilmesi için
geliştirilen yeni bir yöntem ile de ilgili olabilir.
ÜST
28- Bir Ülkede Alınan Patentin Tüm Dünyada Geçerlimidir?
Buluşların patent ile korunması her ülkede geçerli olan ulusal yasalar
çerçevesinde sağlanmaktadır. Yani bir buluşun patent ile korunması için, korunma
istenen her ülkede patent başvurusunun yapılması zorunludur.
Dünya Patenti veya Uluslararası Patent bir hedef olmakla birlikte bu hedefe
henüz ulaşılamamıştır. Sadece 20 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve Avrupa
Patent Sözleşmesi olarak adlandırılan bölgesel koruma sistemi, dünya patenti
veya uluslararası patent uygulamasının bir denemesi olarak kabul edilebilir. Ama
bu Sözleşmeye göre yapılan tek bir başvuru ile alınan patent belgesi ile buluşun
korunması, yine patentin geçerli olduğu ulusal kanunlar çerçevesinde
olmaktadır.
ÜST
29- Patent Haklarına İlişkin İhlaller ve Tecavüzler Konusunda Hangi Suçlar
Tanımlanmakta ve Suçlara ne tür Cezalar Öngörülmektedir?
Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 73/A
maddesinde, patent hakları konusundaki ihlal ve tecavüz hallerine ilişkin suçlar
üç ayrı grupta toplanmış ve her biri için ayrı cezai hükümler getirilmiştir.
Birinci grupta; patent hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik
bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması; patent koruması olan bir eşya veya
ambalajı üzerine konulmuş, patent koruması olduğunu belirten işaretin, yetkisi
olmadan kaldırılması; bir kişinin kendisini haksız olarak patent başvurusu veya
patent hakkı sahibi olarak göstermesi durumları tanımlanmış ve bu durumda
suçlular hakkında üç yüz milyon liradan altı yüz milyon liraya(*) kadar ağır
para cezası ve bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
İkinci grupta ise; mevcut olmadığını veya üzerinde tasarruf yetkisi
bulunmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde, patent korumasına ilişkin
mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı
haklardan birini veya bu haklarla ilgili lisansı, başkasına devretme veya verme
veya rehnetme veya bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulması,
korunan bir patent hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresi bittiği veya
herhangi bir sebeple patent hakkının hükümsüzlüğü veya patent korumasından doğan
hakkının sona ermesi durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya
satışa çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına,
hukuken korunan bir patent hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde,
işaretler koyma veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda,
bu tarzda yazı, işaret veya ifadelerin kullanılması durumları tanımlanmış ve bu
durumda suçlular hakkında altı yüz milyon liradan bir milyar liraya(*) kadar
ağır para cezası ve iki yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Üçüncü grupta ise patent haklarına tecavüz sayılan fiillerden birini işleyenler
hakkında, altı yüz milyon liradan bir milyar liraya(*) kadar para cezası ve iki
yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Ayrıca, haklarında bu tür
suçlardan dolayı cezalara hükmolunanların, varsa işyerlerinin bir yıldan az
olmamak üzere kapatılması ve aynı süre ticaretten men edilmeleri hüküm altına
alınmıştır.
(*)28.07.1999 tarih ve 4421 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı
Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile (Madde 4 b/9) 01.01.1994
ila 31.12.1998 tarihleri arasında yürürlüğe girmiş bulunan kanunlardaki para
cezaları sekiz kat arttırılmıştır.
ÜST
30- Patent/Faydalı Model Başvurusu Yurtdışında Nasıl Yapılır?
Yurt dışında patent/faydalı model başvurusunda bulunmak isteyen buluş sahipleri
veya başvuru sahipleri, bu ülkelerin her birinde, o ülkenin sistemine uygun bir
şekilde ve o ülkenin dilinde hazırlanmış ayrı ayrı başvurularda bulunmak
zorundadırlar. Ancak, 12.07.1995 tarih ve 4115 sayılı Kanunla Türkiye'nin
katılmayı kararlaştırdığı ve 1 Ocak 1996 tarihinde yürürlüğe giren Patent
İşbirliği Antlaşması (PCT) ile birden fazla ülkede buluşlarını koruma altına
almak isteyen başvuru sahipleri, tek bir başvuru ile PCT'ye üye ülkelerin
tamamında patent başvurusu yapabilmektedirler. PCT ile ilgili temel bilgileri
içeren kitapçık ve PCT başvurusu yapabilmek için gerekli başvuru formları
Enstitümüzden ücretsiz olarak temin edilebilmektedir.
Ayrıca 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Avrupa Patent Sözleşmesi
aracılığıyla yapılacak bir patent başvurusu ile de Sözleşmeye üye ülkelerin
tamamında veya seçilen ülkelerde bir patent koruması elde etmek mümkün
olmaktadır.
ÜST
31- Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) Aracılığıyla Nasıl Başvuru yapılır?
Patent İşbirliği Anlaşması aracılığıyla Türk Patent Enstitüsüne yapılan
uluslararası bir başvuru ile bu Anlaşmaya üye ülkelerin tamamında veya seçilen
ülkelerde Türkiye’ye yapılan başvurunun tarihinden itibaren bir koruma elde
etmek mümkündür. Bununla ilgili basılı uluslararası başvuru dilekçelerinin bir
sureti (İngilizce, Almanca veya Fransızca) ve başvuru aşamasında ödenmesi
gereken ücretlerle ilgili bilgiler Enstitü’den temin edilebilir.
Türk Patent Enstitüsüne uluslararası başvuru dilekçesi, buluş konusunu açıklayan
İngilizce, Almanca, Fransızca veya Türkçe hazırlanmış tarifname, istemler, özet
ve varsa resimler ve ilgili ücretlerin ödendiğine dair belge sunularak yapılan
PCT başvurularında Enstitü sadece başvuruları kabul etmek ve başvuruyu,
uluslararası başvurularla ilgili işlemleri yürütmekle görevli WIPO-Uluslararası
Büro ve seçilen araştırma kuruluşuna iletmekle yükümlüdür. Bundan sonraki tüm
işlemler başvuru sahibi ile Uluslararası Büro ve seçilen Araştırma Kuruluşu
arasında devam etmektedir.
ÜST
32- Yıllık Ücretlerin Ödenme Süreleri Ne kadar ve Sonuçları Nelerdir?
Bir patent başvurusu veya patentin korunması için gerekli olan ve ücret
listesinde belirtilen yıllık ücretler, Enstitünün bildirimine gerek olmaksızın
patentin koruma süresi boyunca her yıl vadesinde (başvuru tarihine tekabül eden
ay ve günde ) peşin olarak Enstitünün hesabına ödenmeli, banka dekontu aslı ve
dilekçe ile Enstitü’ye gönderilmelidir.
Yıllık ücretlerin, belirtilen vadede ödenmemesi halinde, bu ücretler, ücret
listesinde belirtilen ek bir ücretin ilavesi ile vadeyi takip eden altı ay
içinde, gecikmeli olarak ödenebilir.
Bu süre içinde de yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde patent hakkı, bu ücretin
son ödeme tarihi itibariyle, sona erecektir.
ÜST
33- Unvan ya da Adres Değişikliği İşlemi İçin Nasıl Başvuruda Bulunmalıyım?
Patent başvurusu veya patentin sahibinin unvanı ya da adresinde herhangi bir
değişiklik söz konusu ise, bu değişikliğin Patent Siciline kayıt edilebilmesi
için, aşağıda sayılanlarla Enstitüye başvuruda bulunulmalıdır.
- Unvan değişikliği için:
1. Dilekçe,
2. Unvan değişikliğini gösterir belge,
3. Patent belgesi aslı veya belge aslı sunulamıyorsa onaylı patent belgesi,
düzenlenmesine ilişkin talep,
4. Ücret listesinde belirtilen ücretin ödendiğini gösterir belge,
5. Vekaletname.
- Adres değişikliği için:
1. Dilekçe,
2. Patent belgesi aslı veya belge aslı sunulamıyorsa onaylı patent belgesi
düzenlenmesine ilişkin talep,
3. Ücret listesinde belirtilen ücretin ödendiğini gösterir belge,
4. Vekaletname.
ÜST
34- Patent hakkının sona ermesinin sebepleri nelerdir?
Patent hakkı;
- Koruma süresinin dolması;
- Patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi;
- Yıllık ücretlerin ve ek ücretlerin öngörülen sürelerde ödenmemesi;
sebeplerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
ÜST
35- Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye'ye Sağlayacağı Yararlar Nelerdir?
Türkiye'nin Avrupa Patent Sözleşmesi'ne katılımı 27.01.2000 tarih ve 4504 sayılı
Kanun ile kabul edilmiştir. Hollanda, İngiltere, İsveç, Danimarka, Almanya,
Avusturya, Yunanistan, Fransa, İsviçre, İtalya, Lihtenştayn, Portekiz, Monako,
Finlandiya, Belçika, İspanya, Lüksemburg, İrlanda, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile
birlikte halen 19 ülkenin üye olduğu Sözleşme, 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren
Türkiye'de yürürlüğe girecektir. Bu Sözleşmeye katılımın sağlayacağı yararlardan
bazıları şunlardır:
Türk vatandaşları güçlü, basit ve ucuz bir sistem olan Avrupa Patent Sisteminden
yararlanma hakkını elde etmişlerdir.
Türkiye'nin Avrupa Patent Hukuku içinde yer alması sağlanmıştır.
Türkiye'nin Avrupa ile entegrasyonunda önemli bir adım atılmıştır.
Sözleşmeye katılım sonrasında Türkiye'ye yapılan patent başvuru sayısı
artacağından teknik bilginin yaygınlaşması sağlanacaktır.
Avrupa Patent Ofisi veri tabanına ücretsiz erişim sağlanacağından, teknolojik
ilerlemenin en önemli araçlarından biri olan teknik bilgiye hızlı ve ücretsiz
erişim Türk araştırmacılarına ve sanayicilere büyük avantaj sağlayacaktır.
Diğer ülke vatandaşlarının da Sözleşmeye üye ülkelerden birinde yapacakları tek
bir Avrupa patent başvurusu ile Türkiye'de koruma elde etmeleri, Türkiye'ye
yabancı sermaye akışının ve rekabetin sağlanması için kuvvetli bir ortam
oluşturacaktır.